Ο Συνήγορος του Πολίτη για τις απαλλαγές από το μάθημα των Θρησκευτικών

Την ετήσια έκθεση του για το 2015 έδωσε στη δημοσιότητα ο Συνήγορος του Πολίτη. Σε αυτήν περιλαμβάνονται και αναφορές στο ζήτημα της απαλλαγής από το μάθημα των Θρησκευτικών. Μεταφέρουμε τα σχετικά αποσπάσματα:

Θρησκευτική εκπαίδευση και διαδικασία απαλλαγής

Από την αρχή του 2015 προσέλαβε νέες διαστάσεις το ζήτημα της διαδικασίας απαλλαγής από το μάθημα των θρησκευτικών, με το οποίο ο Συνήγορος έχει ασχοληθεί επανειλημμένως στο παρελθόν.

Έτσι, το δικαίωμα απαλλαγής θα έπρεπε να αναγνωρίζεται σε όποιον μαθητή δηλώσει (ο ίδιος αν είναι ενήλικος ή οι γονείς του για λογαριασμό του) ότι επιθυμεί απαλλαγή επικαλούμενος λόγους συνείδησης, καθόσον η συνταγματική υποχρέωση της Πολιτείας να παρέχει θρησκευτική εκπαίδευση δεν αποκλείει τη δυνατότητα οιουδήποτε ανεξαιρέτως μαθητή να απαλλάσσεται, για λόγους συνείδησης, από ένα μάθημα που διατηρεί, σύμφωνα με τα άρθρα 1 παράγρ. 1α΄ και 6 παράγρ. 2α΄ Ν. 1566/1985, ομολογιακό χαρακτήρα. Ο Συνήγορος αντιλαμβάνεται πλήρως την προσπάθεια των εκπαιδευτικών να αντιμετωπίσουν το φαινόμενο της καταχρηστικής άσκησης του δικαιώματος απαλλαγής, ωστόσο η απόρριψη των σχετικών αιτημάτων δεν θα πρέπει να γίνεται με τρόπο που αντιβαίνει στις διεθνείς υποχρεώσεις της χώρας και δεν συνάδει με τον επιβαλλόμενο σεβασμό στο ατομικό δικαίωμα της θρησκευτικής ελευθερίας εκείνων των αιτούντων που ειλικρινώς διαθέτουν λόγους θρησκευτικής συνείδησης οι οποίοι τους εμποδίζουν να παρακολουθήσουν το μάθημα. Εκ του λόγου αυτού ο Συνήγορος πρότεινε στον Υπουργό Παιδείας την ανάκληση της υπ’ αριθμ. 12773/Δ2/23.1.2015 εγκυκλίου (βλ. «Νομοθετικές και οργανωτικές προτάσεις»), επισημαίνοντας όμως παράλληλα ότι ο υπεύθυνος διευθυντής του σχολείου δικαιούται να ελέγχει τη σοβαρότητα των υπεύθυνων δηλώσεων, που συνυποβάλλονται με την αίτηση απαλλαγής από το υποχρεωτικό μάθημα των θρησκευτικών (ενδεικτική υπόθεση 198231/2015).

Στις νομοθετικές και οργανωτικές προτάσεις που έκανε ο Συνήγορος του Πολίτη το έτος 2015 περιλαμβάνεται και η εξής σχετική:

Για την απαλλαγή από το μάθημα των θρησκευτικών

Την ανάκληση της υπ’ αριθμ. 12773/Δ2/23.1.2015 εγκυκλίου, ώστε μαθητής που αιτείται απαλλαγή από το μάθημα των θρη- σκευτικών να μην απαιτείται να δηλώσει ότι δεν είναι Χριστιανός Ορθόδοξος (βλ. «Καταπολέμηση των διακρίσεων»).